Korte feiten over de straat, de wijk en de rivier.
De Rijn ontspringt in de Zwitserse Alpen en stroomt via Duitsland Nederland binnen, waar hij zich bij Lobith vertakt in de Waal, Nederrijn en IJssel. Zonder de Rijn was Nederland een stuk kleiner en armer geweest — denk aan de Rijn als handelsader sinds de Romeinse tijd.
Loop je door Schalkwijk, dan passeer je in een paar blokken Rijn, Maas, Waal, Amstel én de Waddeneilanden. Het hele wijkplan is opgezet als een geheugensteuntje van de Nederlandse wateren — de Rijnstraat past dus in een patroon dat veel groter is dan zij alleen.
Het tracé van de huidige Rijnstraat liep door de Schalkwijkerpolder, onderdeel van het Hoogheemraadschap van Rijnland. Dat Rijnland hier een plek heeft in de straatnamen is dus meer dan symboliek — het is een directe verwijzing naar het waterschap waar het land eeuwenlang onder viel.
De bebouwing stamt uit de periode dat Nederland massaal nieuwe wijken uit de grond stampte. Standaardisatie, snelheid en betaalbaarheid waren belangrijker dan experimenteel ontwerp. Het resultaat is een buurt met veel repeterende gevels — wat ten goede komt aan de leesbaarheid van de straat als geheel.
Wie vanaf de Rijnstraat een paar straten doorloopt, staat aan de oevers van het Spaarne — de rivier die door het centrum van Haarlem stroomt. In feite loont het om vanaf hier het wandelpad langs het Spaarne op te zoeken voor een ander perspectief op de stad.
Schalkwijk is een van de grotere wijken van Haarlem. De stad zelf telt ruim 160.000 inwoners — meer dan veel mensen denken op basis van het historische centrum alleen. De Rijnstraat hoort dus bij een wijk die verreweg het grootste deel van de Haarlemmerse bevolking herbergt.
Net als de rivier waar ze naar vernoemd is, is een straat nooit “af”. Bomen groeien, gevels veranderen van kleur, bewoners wisselen. De Rijnstraat die je vandaag ziet, is een iets andere straat dan die van tien jaar geleden — en dat is precies zoals het hoort.